Vanaf 20 juli draait het oorlogsepos Dunkirk in de bioscoop, de nieuwe film van Christopher Nolan. Een openhartig gesprek met de Britse regisseur van onder meer The Dark Knight en Inception.

The Dark Knight-trilogie zit – net als je meeste films – vol paranoia, schuld, chaos en een sterke dreiging dat de maatschappij op instorten staat. Wat maakt je bang in het echte leven?

In de huidige staat van de wereld ben ik het meest bang voor anarchie. De Joker uit The Dark Knight en Bane in The Dark Knight Rises kaarten deze problemen over de verdeling van de samenleving aan. Met Bane is het de angst voor demagogie en waar dat toe kan leiden. The Dark Knight Rises is wat dat betreft extremer, maar ik denk niet dat veel mensen dat doorhadden. In de eerste twee Batman-films speelden we met de dreiging van een verdeelde samenleving. In The Dark Knight Rises lieten we het daadwerkelijk zo ver komen. We dachten meteen aan mensen in Manhattan die uit hun huizen gejaagd worden. We probeerden het randje op te zoeken, en ik denk dat we ermee wegkwamen. [lacht]

Lees ook: Duncan Stutterheim: ‘Als je niet meer drinkt dan merk je dat Pacha in Ibiza toch niet zo heel leuk meer is.’

Kwam je ermee weg omdat de meeste kijkers en critici dit soort politiek commentaar niet doorhebben wanneer het in een superheldenfilm zit?

Ik zag die films niet als superheldenfilms. Ik wilde vooral geweldige films maken. Maar een iconisch personage als Batman geeft je een bepaalde vrijheid bij het publiek. Ze volgen je naar plekken waar ze je niet naartoe zouden volgen als het niet om een icoon ging. The Dark Knight Rises uit waar ik bang voor ben: dat onze gedeelde normen en waarden en onze gekoesterde instituties fragieler zijn dan we denken. Nu zijn meer mensen dan toen net zo bang als ik.

Afbeeldingsresultaat voor the joker

Je schijnt telefoons te verbieden op de set.

Ik tolereer geen afleiding, dus ik tolereer het niet als mensen hun telefoon op de set gebruiken. Ze raken dan uit de bubbel van het creatieve proces, ze verlaten de realiteit die we proberen te creëren. Hun hersenen zijn ergens anders. Ze doen niet meer mee. We hebben dit in meerdere fases meegemaakt. Eerst mochten mensen hun telefoon helemaal niet meenemen, maar dat is niet meer praktisch. Nu moeten ze gewoon uit zodat niemand ze gebruikt. Als je je telefoon moet gebruiken, moet je even weggaan. Zo kan niemand stiekem even zijn berichtjes checken. Sommige medewerkers vonden dit in het begin overdreven, maar ze zijn er nu aan gewend en vinden het juist ook fijn omdat ze zichzelf helemaal in het werk kunnen verliezen en dan hun berichtjes met de
lunch weer lezen. Ik tolereer ook niet dat mensen te laat komen. Als je op tijd komt en meedoet, mag je verder alles van mij.

Je nieuwe film Dunkirk gaat over de evacuatie van de geallieerde soldaten die omringd werden door het Duitse leger tijdens de slag om Frankrijk in de Tweede Wereldoorlog. Alles ziet er oncomfortabel, fysiek en meeslepend uit.

Het verhaal trok me al jaren. Het is niet zozeer een slag, maar meer een evacuatie, een race tegen de klok, een gezamenlijke missie to save the day, dus het is meer een overlevingsverhaal dan een oorlogsfilm. Een van de vreselijke dingen aan oorlogen en conflicten is dat we onze kinderen op pad sturen om te laten vechten. Ik wilde niet doen wat ze altijd doen in films, 28- en 35-jarigen casten om 18- en 19-jarigen te spelen. We hebben ons net breed gespannen en mensen uit theaterscholen geplukt, mensen die aan het twijfelen waren om naar een theaterschool te gaan, mensen die net hun middelbare school af hadden gemaakt, mensen zonder agent. Dat geldt zeker voor onze hoofdrol Tommy, gespeeld door Fionn Whitehead.

Ben je nog in de verleiding om je eigen James Bond of Star Wars te maken?

Een Bondfilm, sowieso. Ik heb al met de producers gepraat. Ik ben gek op het personage en vind het leuk om elke keer te zien wat ze nu weer gaan doen. Misschien lukt het op een gegeven moment. Je moet nodig zijn, als je snapt wat ik bedoel. Het moet een nieuw jasje nodig hebben, het moet jou nodig hebben. Ze doen het nu al heel goed.

Lees de rest van het interview op Blendle of in de Playboy die nu in de winkel ligt en hier verkrijgbaar is.