Zo denken miljardairs

Waar mijn grootmoeder nog een tegeltje op het toilet had hangen met de protestantse tekst ‘Van het concert des levens krijgt niemand een program’, deden mijn ouders het met een polderwijsheid van Toon Hermans: ‘Je hebt iemand nodig, stil en oprecht, die als het erop aankomt, voor je bidt en voor je vecht...’ Ik kan ’m decennia later nog vloeiender opzeggen dan de Duitse naamvallen. In de tijd dat ik voor een fitnessmagazine werkte, viel het me op dat tegeltjeswijsheden van alle tijden zijn, alleen heetten ze ineens affirmaties. Grote, stoere kerels met sixpacks en biceps waar ik u tegen zeg, pepten zichzelf voor de spiegel op met mantra’s als ‘Je kunt het’. Affirmaties zijn positieve zinnen, teksten, statements die je in een krachtige, fijne, positieve emotie brengen. Wiskundig vertaald luidt de formule: ‘ik + werkwoord + nu = energie’. Emile Ratelband had aan één woord genoeg, Tsjakka!
Affirmaties gaan over het accepteren van jezelf zoals je bent. En dat zeg je bij voorkeur ’s ochtends in de spiegel tegen jezelf. Je negeert daarbij je partner, je negeert daarbij je eigen debiliteit – affirmaties krikken je zelfbewustzijn op. Herhaal dat meerdere malen per dag. Dat klinkt dan als volgt:
‘Ik ben goed, uniek en bijzonder.’
‘Ik waardeer mezelf.’
‘Ik sta in mijn kracht.’
‘Ik geef het beste van mezelf.’
‘Ik ben trots op wie ik ben.’
Het laat je energie stromen. Waardoor je in je eigen kracht komt te staan.
Het is me altijd al te veel Arie Boomsma, Wim Hof en Emile Ratelband geweest. Legio influencers besmetten via affirmaties de servers van Instagram en Facebook met hun eigen onzekerheden.

Inversion thinking

Ik moest aan de affirmaties denken toen ik onlangs een gevallen CEO sprak. In 10 jaar tijd had hij zich binnen de start-up opgebokst naar de positie van opperbaas, 60 uur per week, slapeloze nachten, personeel motiveren, ook in de magere laatste jaren. De durfinvesteerders hadden geen vertrouwen meer in de capaciteiten van de man, ontsloegen hem en waardeerden de firma af, waardoor de gevallen CEO zijn aandelenpakket van 2 ton zag verdampen. Dieper kun je niet gaan.
Nou had het voor de beste man even weinig zin in de spiegel te roepen: ‘Je kunt het’, en misschien juist wel daarom, vertelde hij, had hij ‘Inversion thinking’ omarmd. Omgekeerd denken, achterwaarts denken of ondersteboven denken, hoe je het ook wilt noemen. Verwar het niet met Omdenken – dat toch weer van het positieve uitgaat. Inversion thinking is een probleemoplossingstechniek waarbij je het tegenovergestelde overweegt van wat je wilt bereiken om inzichten te verwerven en valkuilen te vermijden. In plaats van je te richten op wat tot succes zal leiden, analyseer je wat tot mislukking zou kunnen leiden. Deze aanpak kan verborgen problemen blootleggen en nieuwe perspectieven bieden voor het vinden van oplossingen.
Het sprak me aan wat de voormalige CEO me vertelde. Mijn afkeer van tegeltjeswijsheden en affirmaties moge nu duidelijk zijn. Bij alle banen, functies, opdrachten en klussen die ik in mijn leven heb aangenomen, dacht ik eerder het tegenovergestelde dan ‘Je kunt het’. Misschien lispelde ik niet met de start tussen de benen dat ik zou falen, mijn houvast was elke keer toch dat ik ‘er in elk geval iets van zou kunnen leren’, (ook al zou ik ‘in the end’ wellicht falen).

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Miljardairs-denken

‘Het enige wat ik wil weten, is waar ik ga sterven, zodat ik daar nooit heen ga,’ aldus de befaamde woorden van Charlie Munger, zakenpartner van belegger/miljardair Warren Buffett en goed voor 2 miljard dollar. Hoewel Munger een deel van het succes van hem en Buffett toeschrijft aan vaardigheden en kennis, zegt hij vaak dat de manier waaróp ze denken over het oplossen van problemen cruciaal is voor hun succes. Charlie Munger suggereert dat nadenken over en plannen voor het tegenovergestelde van wat je wilt dat er gebeurt, je een concurrentievoordeel kan geven bij alles wat je doet. Niet dat Munger de techniek overigens zelf heeft bedacht; grote denkers, wetenschappers, stoïcijnen en vernieuwers gebruikten die door de eeuwen heen al.

Overal toepasbaar

Het is een contra-intuïtieve manier van denken die we op school nooit hebben geleerd, maar toch essentieel is om moeilijke problemen op te lossen en consequent goede beslissingen te nemen. Voorbeeldje. Iedereen vraagt zich weleens af hoe we meer geld kunnen verdienen. Dat is onze traditionele manier van denken. Inversion thinking zegt: welke acties kunnen leiden tot mijn financiële ondergang? Door destructieve gedragingen in beeld te brengen, weet je ze beter te vermijden. Of: hoe kan ik productiever zijn? Denk in plaats daarvan ondersteboven: welke activiteiten leiden tot een lagere productiviteit? Resultaat is dat je makkelijker tijdverspillende bezigheden elimineert in plaats van blindstaren op hard werken.
Sinds ik de gevallen CEO sprak, pas ik inversion thinking veelvuldig toe. Nee, niet ’s ochtends als ik me voor de spiegel sta te scheren. Wel als ik een presentatie moet geven voor een opdrachtgever of groep ‘interne stakeholders’. Uitkomst: ik vermijd de Powerpoint diadiarree, maar bouw humor in mijn verbale verhaal. Of ik denk aan mijn oude baas die alles van papier voorlas maar niet had ingecalculeerd dat 10 A4’tjes speech niet in 15 minuten haalbaar is.
Het lijkt alsof je met de techniek als een hypochonder de dag ingaat. Dat mag zo lijken. Maar je komt er als winnaar uit.