Martijn Koning: ‘Ik moet weer helemaal opnieuw beginnen’

Martijn Koning stond op het punt om de top van de apenrots te beklimmen toen hij, tegen alle verwachtingen in, in een vrije val raakte. ‘Eigenlijk heb ik pas sinds een half jaar het idee dat ik weer aan het opkrabbelen ben.’

Martijn Koning

Deze maand in Playboy: een Groot Interview met Martijn Koning, over zijn terugkeer, zijn weerzin tegen Eva Jinek en cocaïne. Hierbij een klein deel. Voor het hele verhaal moet je toch echt naar de winkel of hier klikken.

Bestel de laatste editie

Zie ik er niet te stijf uit?’ vraagt Martijn Koning, terwijl hij aan zijn donkerblauwe overhemd plukt in een van de kruipdoorsluipdoorgangen van @droog, een kunstgalerie, café en evenementlocatie in één. De designstichting, opgericht door Renny Ramakers en Gijs Bakker om de hedendaagse Nederlandse vormgeving onder het voetlicht te brengen, huist in een historisch Amsterdams pand dat vroeger dienstdeed als suikerpakhuis. ‘Daar staat mijn elektrische fiets,’ aldus Koning, wijzend op een glanzende Gazelle die tegen een muur is geparkeerd. ‘Ik kan ‘m nergens neerzetten, want hij wordt meteen gejat. Meteen! Dit is al de vijfde.’
Koning praat snel en veel, doorspekt met grapjes, onder meer over de missende voortand van de interviewster. Ongeluk met de fiets, foutje bedankt. ‘Staat je goed,’ grijnst Koning, onderwijl navigerend naar de Red Space, de onlangs vernieuwde theaterzaal van @droog waar de fotografie op zijn verzoek plaatsvindt. Koning treedt de laatste tijd vaak op in de kleine, sfeervolle ruimte, met opvallend dieppaarse muren, donkerrode gordijnen en houten bankjes die dicht op het podium staan. ‘Ik test hier nieuw materiaal en smeed er mijn eigen collectief: de Comedy Comedians, een groep met allemaal nieuwe, jonge comedytalenten.’
Sinds hij in 2021 opstapte bij Comedytrain, waar hij zich in 2006 bij aansloot, miste hij een plek waar comedians zich kunnen ontwikkelen. ‘Comedytrain is opgezet door Raoul Heertje, de Nederlandse godfather van de stand-up. Hij ziet dingen en kan feilloos uitleggen wat werkt en wat niet. Toen hij bij Comedytrain vertrok, ging de ziel eruit. Die is nooit meer teruggekomen, waardoor ik me er niet meer prettig voelde. De laatste anderhalf jaar ben ik bezig om dat gevoel van vroeger terug te brengen, in de vorm van een thuishonk waar je met je materiaal bezig bent, mensen helpt, werkt aan je timing. Dat is @droog aan het worden.’

Verrassend, je wordt dus de nieuwe Raoul Heertje?
‘Een soort, maar een mindere versie. Een surrogaat, haha. In het begin kon ik de leden van de Comedy Comedians heel goed begeleiden, omdat de materie nog eenvoudig was. Nu het wat moeilijker wordt, merk ik dat ik de grens bereik van wat ik als docent te bieden heb. Ik snap wat mensen beter of anders moeten doen, maar ik kan het niet onder woorden brengen.’

Dat klinkt frustrerend.
‘Ja, dan zeg ik het nog tien keer, stoor ik me dat het niet overkomt en krijg ik ruzie. Dat probeer ik te voorkomen door goede mensen te vinden die beter kunnen overbrengen wat ik bedoel. Wat dat betreft ben ik toch meer een artiest.’

Is het geen gek idee dat je tijd en energie stopt in het opleiden van je eigen concurrenten?
‘Daar komt het uiteindelijk wel op neer, maar het idee is breder. Als je wordt omringd door getalenteerde mensen, zoals vroeger bij Comedytrain en nu bij Comedy Comedians, dan moet je jezelf meten aan hun niveau en word je zelf ook goed. Het lijkt heel nobel, jonge mensen helpen, maar het komt ook voort uit eigenbelang. Ik word er zelf ook beter van.’

Is dat al te merken in je nieuwe voorstelling, Een Aap Die Geen Bananen Eet?
‘Ja, dat denk ik wel. Ik hou heel erg van muziek en heb ontzettend veel liedjes geschreven voor andere artiesten. Teksten over de actualiteit, gekke dingetjes, rare nummers. Dat vind ik heel leuk en het gaat me makkelijk af. Maar op een gegeven moment begon ik het steeds irritanter te vinden dat de mensen voor wie ik die liedjes schreef altijd commentaar hadden: dit grapje is te hard, die zin past niet bij me. Daar werd ik strontchagrijnig van, dus ik dacht: ik ga gewoon zelf liedjes verwerken in mijn show. Een aap die geen bananen eet is de tweede voorstelling die ik met een gitaar doe. Ik ben helemaal niet goed, maar ik vind het superleuk. Met muziek kun je emoties veel directer overbrengen. Je kunt iemand laten lachen, maar er ook iets schurends instoppen. Uiteindelijk hoop ik dat ik er ook een gevoeligere kant van mezelf in kwijt kan, maar op dat punt ben ik totaal nog niet.’

Waarom niet?
‘Dat zou ik nu nog niet durven. Het voelt te kwetsbaar, denk ik. Ik verschuil me nog een beetje achter humor. Dat is ook een beetje mijn leven, maar ik ben wel aan het kijken hoe ik mijn shows om meer kan laten gaan dan alleen grappen. Een lang, serieus verhaal vertellen, dat vind ik moeilijk. Maar ik probeer in mijn nieuwe show wel meer structuur aan te brengen. In die zin is het iets meer theater geworden en iets minder stand-up, maar het is nog steeds een echte Martijn Koning-show.’

Ons decembernummer - met naast Martijn Koning ook Ari Kytsya, Wesley Sneijder en Raymons Mens - ligt nu in de winkel en is ook online te bestellen.
Interviews